مروری بر رویداد های مهم تاریخ امروز ایران و جهان : مورخه 25 تیر برابر با 16 جولای در تاریخ چه گذشت (تولد،درگذشت،رویداد،اتفاق)
آرشیو رزوهای قبلی

امروز 25 تیر برابر با 16 جولای تقویم میلادی است.
روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده است.
به مرور برخی از این وقایع میپردازیم.
رویداد ها:
622 - مبدأ تقویم هجری قمری
عمرخلیفه
دوم، هجرت پیامبر اسلام (ص) از مکه به مدینه را مبدأ تقویم قمری اسلامی
اعلام کرد. قبلا سال شکست «ابرهه حبشی» در حمله به مکه که در آن از فیل هم
استفاده کرده بود به نام «سال فیل» مبدا تقویم بود. به حساب تنظیم کنندگان
تقویم میلادی، 16 جولای سال 622 آغاز تقویم قمری اسلامی است. سال قمری
دارای 354 روز و تقریبا 11 روز کمتر از سال خورشیدی است. سال قمری اسلامی
از اول محرم آغاز می شود. ایرانیان بعدا برای خود، تقویم هجری خورشیدی را
تنظیم کردند. قدیمی ترین نامه به دست آمده با تقویم قمری اسلامی بر پاپیروس
نوشته شده و در موزه محفوظ است.
931 - روزی که مرداویز، قهرمان ملی ایرانیان همدان را آزاد ساختشانزدهم
جولای 931 میلادی «مرداویز» قهرمان ملی ایرانیان که برای احیاء استقلال،
آزادی و حاکمیت ملی ایران کمر همت بسته بود شهر همدان را از عوامل خلیفه
عباسی پس گرفت و آنجا را به نام «مردم ایران» متصرف شد. همدان که از آن به
عنوان نخستین پایتخت ایران در هزاره اول پیش از میلاد نام برده می شود در
سال 642 میلادی (سال شکست ارتش ایران در نهاوند از عرب)، سقوط کرده بود.
مردآویز
که از شمال ایران بپاخاسته بود سپس مناطق مرکزی ازجمله کاشان و اصفهان را
متصرف شد؛ اصفهان را پایتخت ایران اعلام کرد و نخستین جشن سده پس از
اضمحلال امپراتوری ساسانیان را در بهمن ماه در سال 933 میلادی در آن شهر
برگزار و تاکید کرد که مراسم «نوروز» و اعیاد ملی دیگر عینا مطابق عهد قدیم
برگزار شود و کسی جز به فارسی سخن نگوید.

سکه های دوران سلطنت مرداویز
ابوجعفر
محمد ابن جریر طبری مورخ نامی ایران و صاحب تاریخ 16 جلدی طبری به سال 922
میلادی درگذشت و موفق نشد شرح قهرمانی های وطندوستانه هموطن خود، مرداویز،
را برنگارد. در آن زمان در هر گوشه ای از ایران قهرمانانی بپاخاسته بودند
تا به وطن عظمت گذشته و استقلال بخشند و زبان پارسی را زنده نگهدارند که
درمیان مازندرانی ها و گیلانی ها (دیلمان) - اسفار (اسوار)، ماکان، مرداویز
و پسران بویه بلند آوازه ترند.
1381 - جان بال حرف حق زد و به سخت ترین روش اعدام شدپانزدهم
جولای 1381 یک کشیش انگلیسی به نام «جان بال John Ball» که در موعظه ها و
خطبه هایش از لزوم برقراری عدالت در جامعه سخن به میان می آورد و می گفت که
همه انسانها از یک پدر و مادر (آدم و حوا) به وجود آمده اند و جز دانش و
درستی نباید با شاخصی دیگر میان آنان تفاوت گذارد و عمل دولتها بوده که
برابری مردم را برهم زده و میان آنان جدایی افکنده و یوغ شمار کمی را بر
گردن اکثریت نهاده است، منابع طبیعی از جمله آب و زمین متعلق به خدا است و
نباید به تملک فرد درآید و این افراد (مالکان) انسان های دیگر را که با
آنان باید برابر باشند عملا برده خود قرارداده و استثمار می کنند؛ در یک
میدان عمومی و با حضور ریچارد دوم پادشاه وقت انگلستان به سخت ترین روش
(Hanged,Drawn and Quartered)، اعدام شد.

جان بال
ریچارد
دوم «کشیش جان بال» را متهم کرده بود که با گفتن سخن از برابری انسانها،
شورش خونین کشاورزان انگلیسی را دامن زده است. پادشاه انگلستان قبلا "جان
بال" را محروم الموعظه ساخته و مردم را از حضور در مجالس سخنرانی او ممنوع
کرده بود ولی گوش نکرده بودند.
ریچارد دوم
روش
اعدام "جان بال" به این ترتیب بود که اورا روی یک چارچوب گذاردند و کشان -
کشان به محل اعدام بردند، سپس طناب برگردنش بستند و گره را محکم کردند،
آنگاه چند عضو بدنش را بریدند و جلوی چشمش به آتش افکندند و پس از آن چهار
قطعه اش کرده و طناب دار را که تنها سر و گردن و قسمت کمی از بدنش بر آن
باقی مانده بود بالاکشیدند تا همگان ببینند و ....

Hanged,Drawn and Quartered
1704 - افتادن «جبل طارق» به دست انگلیسی هادر
این روز در سال 1704 میلادی منطقه جبل طارق (Gibraltar) که بر تنگه تلاقی
مدیترانه و اقیانوس اطلس قراردارد و در عهد باستان به ستون هرکول معروف بود
به تصرف انگلستان درآمد.
این تنگه 389ر14 تا 36 کیلومتر عرض دارد و
در سال 711 میلادی به تصرف «طارق ابن زیاد» سردار یک سپاه اسلامی که قصد
تصرف اسپانیا را داشت درآمد و از آن پس به اسم او نامیده می شود.
این
منطقه که میان کشور مغرب (مراکش) و اسپانیا واقع شده است از اهمیت
استراتژیک برخوردار است، از 1704 به بعد چند بار مورد حمله نظامی اسپانیا و
فرانسه قرار گرفت، اما همچنان در تصرف انگلستان باقی مانده است. چند جزیره
کوچک در این منطقه واقع شده است که بر سر مالکیت آنها میان اسپانیا و
مراکش اختلاف است.

تنگه جبل طارق (مضیق جبل طارق) و پیرامون آن
1918 - اعدام گروهی تزار نیکلای دوم، اعضای خانواده و نوکرانش!9
ماه پس از پیروزی انقلاب بلشویکی روسیه و 16 ماه پس از تفویض اختیارات، 16
جولای 1918 نیکلای دوم تزار مستعفی روسیه، همسر و فرزندانش که در سیبری به
حالت تبعید به سر می بردند اعدام شدند و با اعدام آنان به حکومت دودمان
«رومانوف» بر روسیه پایان داده شد. تصمیم اعدام که از سوی کمیته محلی
انقلاب گرفته شده بود در مورد تزار، همسرش الکساندرا، پسرش (ولیعهد سابق)
الکسیس، چهار دختر تزار، نوکران و پزشک آنان انجام شد و همانجا دفن شدند.
کمیته محلی انقلاب بعدا اعلام کرد از آن بیم داشت که به علت ادامه جنگ
داخلی، مخالفان کمونیسم تزار مستعفی را بربایند و در برابر انقلاب قرار
دهند.
نیکلای دوم که از سال 1894 بر روسیه حکومت کرده بود 16
مارس سال 1917 در پی شکست های پی در پی ارتش روسیه از آلمان در جبهه و از
دست رفتن دو میلیون سرباز روس ـ تنها در یک نبرد، مورد انتقاد شدید
قرارگرفته و تفویض اختیارات کرده بود. علاوه برتلفات جنگ، قحطی عمومی و
گرانی مایحتاج زندگانی هم مزید بر علت شده بود. درپی کنار رفتن نیکلای دوم،
قدرت به یک دولت موقت میانه رو سپرده شد که شش ماه بعد، انقلاب بلشویکی
این دولت را هم ساقط کرد.
پس از فروپاشی شوروی، استخوانهای
نیکلای دوم به سن پترز بورگ منتقل و در اینجا با تشریفات رسمی تدفین شده و
بار دیگر قاب تصویر او در کاخ کرملین نصب شده و سران کنونی روسیه در کنار
این تصویر عکس می گیرند!.

نیکلای دوم، بانو و فرزندانش
1941 - حمله ژاپن به «شبه جزیره هندوچین»16
جولای سال 1941، نیروهای ژاپنی تحت شعار آزاد کردن آسیا از دست غرب
استمعارگر به شبه جزیره «هندوچین» حمله ور و در خاک ویتنام، تایلند و
کامبوج پیاده شدند. در آن زمان جز قسمتی از تایلند امروز که اسما استقلال
داشت مابقی «هندوچین» در تصرف انگلستان و فرانسه بود. شهر سایگون یازده روز
بعد به دست نیروهای ژاپن افتاد. تایلند نه تنها در برابر ژاپن خصومت نشان
نداد بلکه عملا متحد آن دولت شد. ژاپنی ها در تصرف برمه (میانمار) که
هندوچین انگلستان خوانده می شد با مقاومت انگلیسی ها و عمدتا نظامیان هندی
وابسته به دولت لندن رو به رو شده بودند.
1945 - آمریکا نخستین بمب اتمی خودرا در صحرای نیو مکزیکو آزمایش کرد.
1927 - قیام «اوگوستو ساندینو» در نیکاراگوئه«اوگوستو
ساندینو Augusto Calderon Sandino» که قیام خودرا از سال 1926 بر ضد حکومت
راستگرایان نیکاراگوئه آغاز کرده بود از 16 جولای 1927 جنگ با تفنگداران
دریایی آمریکا را که از سوی این دولت برای دفاع از منافع آمریکائیان و کمک
به دولت راستگرایان به آن سرزمین فرستاده شده بودند آغاز کرد. در این زد و
خوردها به تفنگداران آمریکا تلفات نسبتا سنگین وارد آمد.
ساندینو
به مبارزه مسلحانه خود تا 1934 ادامه داد که در این سال ژنرال ساموزا رئیس
راستگرای دولت نیگاراگونه به نیرنگ متوسل شد و اورا به مذاکره و حل اختلاف
از راه مسالمت دعوت کرد. ساندینو پذیرفت و با پای خود به سوی دام شتافت و
کشته شد.

Augusto Calderon Sandino
پیروان
افکار ساندینو دنباله کارش را گرفتند و در سال 1978 آن را شدت دادند که
منجر به فرار آخرین ساموزا از نیکاراگوئه و قتل او در تبعید شد و حکومت به
دست ساندینیست ها افتاد و .... اورتگا رئیس جمهوری کنونی نیکاراگوئه یک
ساندینیست است.
1331 - استعفای دکتر مصدق از نخست وزیری دکتر
محمد مصدق در روز 25 تیر ماه 1331 ش، با شاه ملاقات کرد و لیست وزیران خود
را تسلیم محمدرضا پهلوی نمود. در این دیدار، مصدق از شاه درخواست کرد تا
پست وزارت جنگ هم با او باشد. زیرا مدعی بود که نظامیان به حرف او اهمیت
نمیدهند و در کارها، کارشکنی میکنند و با این وضعیت، دولت نمیتواند به
فعالیت خود ادامه دهد. شاه با واگذاری وزارت جنگ به مصدق موافقت نکرد و
مصدق به خانه بازگشت و بدون مشورت با احدی، استعفای خود را برای شاه
فرستاد. در نتیجه، شاه، قوامالسلطنه را به نخست وزیری برگزید و او نیز در
اولین روز زمامداری خود با انتشار اعلامیهای، برخورد قاطع دولت با
مخالفانش را اعلام نمود. اقدامات قوام که مورد حمایت همه جانبه شاه بود،
مردم و علما را به صحنه کشاند و سرانجام این وقایع، زمینهساز حضور گسترده
مردم در قیام تاریخی 30 تیر 1331 و بازگشت مصدق به قدرت گردید.
1987 - روزی که صدام حسین رئیس جمهور عراق شد16جولای
1979 ژنرال حسن البکر از ریاست جمهوری عراق کناره گیری کرد و معاون او
صدام حسین تکریتی و در آن سال 42 ساله برجایش نشست. البکر از 17 جولای 1968
تا آن روز بر عراق حکومت کرده بود. البکر (بعثی) برجای عبدالرحمن عارف
(هوادار ناسیونالیسم عربی) نشسته بود.
درست یک سال پیش از
کناره گیری البکر، صدام حسین 16 جولای 1978به مناسبت هفته سالروزهای
برکناری سلطنت و نیز روی کار آمدن حزب بعث در عراق در مصاحبه ای گفته بود
که شوروی تا کمونیست شدن و آمریکا تا کاپیتالیست کردن همه جهان، از تلاش و
نیز رقابت با یکدیگر دست برنخواهند داشت و دولتهای عربی حتی اگر یکی از این
دو قدرت از سر راه دیگری کنار برود نبابد جانب هیچکدام را بگیرند؛ ما
اعراب باید ایدئولوژی اسلامی خودمان را دنبال کنیم که قدمتی بیش از 13 قرن
دارد و با آن بزرگ شده ایم و بکوشیم که رشته های وحدت مان سست و پاره نشود
که اگر این وحدت را از دست بدهیم نه از اتحادیه عرب رمقی باقی خواهد ماند و
نه از استقلال و غرور عربی مان.

صدام حسین در سال 1987
زادروزها ۱۸۷۲ - زادروز روئال آمونسن، کاشف نروژی قطب جنوب
۱۸۹۶ - زادروز تریگوه لی سیاستمدار نروژی ، اولین دبیرکل سازمان ملل متحد از ۱۹۴۶ تا ۱۹۵۲

روئال آمونسن
۱۹۱۱ - زادروز جینجر راجرز هنرپیشه و نمایشنامهنویس آمریکایی
۱۹۳۶ - زادروز یاسوئو فوکودا رهبر حزب لیبرال دموکرات ژاپن و نود و یکمین نخستوزیر این کشور

جینجر راجرز
۱۹۴۳ - زادروز رینالدو آرناس نمایشنامهنویس، نویسنده و شاعر کوبایی
۱۹۵۹ - زادروز گرت بیل فوتبالیست ولزی لالیگا و باشگاه رئال مادرید و تیم ملی ولز

رینالدو آرناس
۱۹۶۸ - زادروز لری سنگر فیلسوف اهل ایالات متحده ، از بنیانگذاران ویکیپدیا
۱۲۱۰ - زادروز ناصرالدین شاه، چهارمین شاه از دودمان قاجار ایران

ناصرالدین شاه قاجار
۱۳۱۲ - زادروز داوود رشیدی، هنرپیشهی ایرانی
۱۳۳۳ - زادروز حسین سحرخیز، بازیگر و کارگردان ایرانی تئاتر، سینما و تلویزیون

داوود رشیدی
درگذشتها ۱۵۵۷ - درگذشت آن کلیو چهارمین همسر هنری هشتم پادشاه انگلستان
۱۹۶۰ - درگذشت آلبرت کسلرینگ فیلد مارشال آلمانی در دوره رایش سوم ، رئیس ستاد کل لوفتوافه

آلبرت کسلرینگ
۱۹۸۵ - درگذشت هاینریش بل نویسنده آلمانی ، برنده جایزه نوبل ادبیات سال ۱۹۷۲
۱۹۸۹ - درگذشت هربرت فون کارایان رهبر ارکستر اتریشی ارکستر فیلارمونیک برلین به مدت ۳۵ سال

هاینریش بل
۱۹۳۸ - تیرباران آوتیس سلطانزاده تئوریسین مارکسیست و از رهبران حزب کمونیست ایران به دستور استالین.
۱۹۹۴ - درگذشت جولیان شوینگر فیزیکدان آمریکایی ، برنده جایزه نوبل فیزیک

آوتیس سلطانزاده
2011 - قتل روح الله داداشی، قوی ترین مرد ایران
۲۰۱۲ - درگذشت جان لرد آهنگساز ونوازنده کیبورد
روح الله داداشی