مروری بر رویداد های مهم تاریخ امروز ایران و جهان : مورخه 15 شهریور برابر با 6 سپتامبر در تاریخ چه گذشت| تولد درگذشت رویداد اتفاق
آرشیو روزهای قبلی

امروز 15 شهریور برابر با 6 سپتامبر تقویم میلادی
است. روزی که در تاریخ آبستن وقایع و اتفاقات زیادی در ایران و جهان بوده
است. به مرور برخی از این وقایع میپردازیم.
رویداد ها: 1522 - بازگشت کشتی ماژلان بدون خود او به اسپانیاششم
سپتامبر 1522 از پنج کشتی و 265 ملوان که ماژلان (تلفظ درست
ماجلانFerdinando Magellan) به منظور یافتن راه دریایی آسیا از غرب، بندر
سویل اسپانیا را ترک کرده بودند یک کشتی (ویتوریا) با 17 ملوان به این کشور
بازگشتند، ولی همین سفر دریایی طولانی عملا ثابت کرد زمین کروی شکل است که
به جایی متکی و متصل نیست.
هدف ماژلان از این سفر که سه سال
طول کشید خدمت به علم جغرافیا نبود بلکه در اصل ماموریتی تجاری و مستعمراتی
بود؛ زیرا که پرتغالی ها قبلا راه دریایی به آسیا را از طریق جنوب آفریقا
(دماغه امید نیک) یافته بودند و بر مناطق متعدد واقع بر سر راه مستولی شده و
به تجارت ادویه دست زده بودند که اسپانیا می خواست بدون درگیری با رقیب،
از طریقی دیگر به این هدف برسد. ماژلان که زاده پرتغال بود و به خدمت
اسپانیا در آمده بود و نیّت انتقام گیری از زادگاه خودرا نیز داشت که وی را
مورد بی مهری قرار داده بود. وی پس از عبور از جنوب قاره آمریکا، عرض
اقیانوس آرام را در 98 روز طی کرد و به جزایری که بعدا به نام فیلیپ دوم
پادشاه اسپانیا «فیلیپین» نامگذاری شده است رسید.

صحنه کشته شدن ماژلان در فیلیپین
وی
در جزیره "سبوCebu" موفق شد رییس یک قبیله را به قبول مسیحیت وادارد و این
رییس قبیله در عوض از او خواست که در جنگ با قبیله رقیب، اورا کمک کند که
در این جنگ ماژلان کشته شد. افراد قبیله ای که ماژلان را با تیر، ضربت
شمشیر و نیزه کشتند پی به هدف سلطه گری و استعمار اروپاییان برده بودند.
پس
از کشته شدن ماژلان، یکی از افسران او با باقیمانده نفرات از طریق جنوب
آفریقا که قبلا از آن مسیر آگاه بود به اسپانیا بازگشت. در این سفر چهار
کشتی و بقیه همراهان ماژلان بر اثر جنگ، توفان و شورش داخلی از دست رفته
بودند. به هر صورت دولت اسپانیا فیلیپین را نزدیک به چهار قرن مستعمره خود
کرد و دو سال مانده به قرن 20 آن را به آمریکا باخت.
389 - انقراض سلسله ی صفاریانآلپتکین
، یکی از سپهسالاران سامانیان ، در اواخر عمر خود ، از دولت سامانی ناراضی
شد و به شهر غزنین رفت و با جانشینانش در این شهر حکومتی را تشکیل داد که
این حکومت غزنویان نامیده شد . آن ها از غزنین به جنگ با بت پرستان می
رفتند .

آلپتکین
سلطان
محمودغزنوی ، بزرگترین فرمانرواهای غزنویان ، قلمرو خود را از غزنین فرا
تر برد . او به سیستان لشکر کشید و بقایای صفاریان را بر انداخت .
1566 - درگذشت سلطان سلیمانسلیمان
اول سلطان عثمانی ششم سپتامبر در سال 1566 میلادی درگذشت. مورخان اورا
سلیمان (Lawgiver) می خوانند زیرا که وی در طول سلطنت خود به قضا و قانون
بیش از هر چیز دیگر توجه می کرد.
سلیمان یکم در هر کوی و برزنی
در قلمرو عثمانی دادگاه دایر کرده بود و در جوار دفتر خود نیز یک شورای
قضایی داشت. وی می گفت: از هر دستی که بریده شود خون جاری می شود، جز دستی
که قاضی قطع کند و این اصطلاح از همان زمان در خاورمیانه سر زبانها افتاده
است.

سلطان سلیمان
در
دوران سلطان سلیمان متصرفات عثمانی به اوج وسعت خود رسید. دشمنی عثمانی با
ایران که از زمان سلطان سلیم آغاز شده بود در زمان سلطان سلیمان ادامه
داشت و به جنگ او با شاه طهماسب صفوی انجامید.
1915 - پیدایش جنگ افزاری به نام تانکششم
سپتامبر سال 1915 (دومین سال جنگ جهانی اول)، تانک برای نخستین بار آزمایش
شد. این آزمایش توسط ارتش انگلستان صورت گرفت که این جنگ افزار تازه برای
آن ساخته شده بود. این جنگ افزار پس از دو آزمایش دیگر روانه جبهه فرانسه
شده بود. توپهای نخستین تانکها در طرفین آنها نصب شده بود تا قسمت جلو تانک
سنگین نباشد. جلو تانکها به گونه ای ساخته شده بود که بتواند از موانع
بالا برود و از زمین ناهموار بگذرد. عکس زیر یک تانک انگلیسی از این دست
(از نوع Mark-2) را نشان می دهد که در جریان جنگ جهانی اول، سربازان آلمانی
آن را تصرف کرده اند.

یک تانک انگلیسی مدل Mark-2 ساخت سال 1915 در موزه نظامی این کشور
1915 - دو بهانه برای دولت لندن جهت مداخله هرچه بیشتر در ایران15
شهریور 1294 (ششم سپتامبر 1915) معاون کنسولگری انگلستان در بوشهر مورد
حمله قرار گرفت و به ضرب گلوله مجروح شد. این حادثه که متعاقب تیراندازی
دهم شهریور آن سال به کنسول انگلستان در اصفهان صورت گرفته بود دو بهانه به
دست انگلیسی ها که در انتظار آن بودند داد تا:
1 ـ حضور نظامی خود در ایران مخصوصا در خوزستان را گسترش دهند.
2 ـ به «مستوفی» نخست وزیر وقت اولتیماتوم دهند که استاندار فارس را عزل
کند که مستوفی چنین کرد!. استاندار وقت گوش به فرمان انگلیسی ها نبود.
دولت
لندن انجام چنین کارهایی را در ایران، طبق قرار داد سن پترزبورگ 1907
(تقسیم ایران به دو منطقه نفوذ) حق خود می دانست! از نظر دولت لندن (قدرت
وقت) این اقدامات استعماری و تعرض به حقوق و حاکمیت ملل دیگر؛ غیر مشروع،
ناقض موازین و خلاف منطق در روابط بین المللی نبودند.
به موجب
آن موافقتنامه که در آگوست 1907 میان انگلستان و روسیه (با میانجگیری قبلی
فرانسه) در سن پترزبورگ امضاء شده بود، انگلیسی ها جنوب و شرق ایران را در
کنترل داشتند و به مرکزیت کرمان، برای خود یک نیروی نظامی به نام «اس. پی.
آر.» به وجود آورده بودند و به عبارت دیگر؛ دولتی در دولت تشکیل داده
بودند.
1941 - آغاز گلوله باران کردن لنینگرادهیتلر
ششم سپتامبر 1941 دستورداد که شهر لنینگراد با توپ گلوله باران شود. این
شهر که به نام سن پترزبورگ، بیش از دو قرن پایتخت روسیه بود از چهارم
سپتامبر به محاصره ارتش آلمان آمده بود ولی فرمانده آلمانی از گلوله باران
کردن شهر خودداری کرده بود زیراکه اطلاع یافته بود هنوز نزدیک به دو میلیون
روس و عمدتا زنان، کودکان و سالخوردگان در شهر هستند. گلوله باران شدن
لنینگراد به طور لاینقطع تا سال 1944 ادامه داشت که به مرگ یک میلیون تن از
ساکنان شهر منجر شده بود. محاصره طولانی لنینگراد همزمان با تعرّض نیروهای
شوروی به ایران آغاز شده بود. محاصره لنینگراد که تسلیم نشد ضرب المثل
تاریخ شده است. این شهر که پیش از انقلاب بلشویکی سن پترزبورگ و پس از آن
پتروگراد نام داشت، در سال 1924 و پس از درگذشت لنین و برغم وصیت او به
لنینگراد تغییر نام داده شده بود. نام این شهر در سال 1991 و از سالروز
آغاز گلوله باران شدن توسط نظامیان هیتلر ـ ششم سپتامبر ـ دوباره سن
پترزبورگ شده است.
1966 - ترور نخست وزیر جمهوری آفریقای جنوبی در پارلمان این کشور"هندریک
فرورد H.verwoerd" نخست وزیر دولت آپارتید (تبعیض نژادی) فدراسیون آفریفای
جنوبی ششم سپتامبر 1966 در پارلمان این کشور به دست یک کارمند (پیغام رسان
سپید پوست) این پارلمان کشته شد.
قاتل گفته بود که به این
انگیزه "فرورد" را کشت که وی در قبال سیاهپوستان کوتاه می آمد!. حال آن که
"فرورد" که هوادار نازیسم بود شهرت به سختگیری نسبت به سیاهپوستان داشت و
خود از بانیان دولت تبعیض نژادی بود.

H.Verwoerd
در پی مرگ "فرورد"، "فورستر" نخست وزیر دولت سپیدپوستان شد.
سپیدپوستان آفریقای جنوبی عمدتا فرزند زادگان مهاجران هلندی هستند.
زادروزها ۱۷۵۷ - زادروز ماری ژوزف لافایت سیاستمدار و ژنرال فرانسوی
۱۷۶۶ - زادروز جان دالتون شیمیدان و فیزیکدان بریتانیایی

جان دالتون
۱۸۰۸ - زادروز عبدالقادر الجزایری سیاستمدار، صوفی و فرماندهی نظامی الجزایری
۱۸۹۲ - زادروز ادوارد ویکتور اپلتون فیزیکدان انگلیسی ،برنده جایزه نوبل فیزیک سال ۱۹۴۷

عبدالقادر الجزایری
۱۹۴۳ - زادروز راجر واترز خواننده، ترانه سرا و آهنگساز انگلیسی
۱۹۶۳ - زادروز خیرت ویلدرس سیاستمدار هلندی و رهبر حزب آزادی هلند

راجر واترز
۱۳۴۴ - زادروز سعید جلیلی سیاست مدار ایرانی
۱۳۶۰ - زادروز امیرحسین صادقی، بازیکن فوتبال اهل ایران

امیرحسین صادقی
درگذشتها ۱۵۶۶ - درگذشت سلیمان یکم از سلاطین عثمانی
۱۶۸۳ - درگذشت ژان-باتیست کولبر سیاستمدار فرانسوی ،وزیر اقتصاد دربار لوئی چهاردهم

ژان-باتیست کولبر
۱۹۰۷ - درگذشت سولی پرودوم شاعر فرانسوی،نخستین برندهٔ جایزه ادبیات نوبل در سال ۱۹۰۱
۱۹۳۹ - درگذشت آرتور راکهام نقاش آبرنگ و تصویرگر کتاب انگلیسی

آرتور راکهام
۱۹۷۸ - درگذشت آدولف داسلر طراح کفش و کارآفرین آلمانی
۱۹۹۸ - درگذشت آکیرا کوروساوا کارگردان، نویسنده و تهیهکننده ژاپنی

لوچیانو پاواروتی
۲۰۰۷ - درگذشت لوچیانو پاواروتی از خوانندههای تنور بسیار مشهور اپرا
۱۳۹۱ - درگذشت بهروز احمدی، معمار ایرانی.

بهروز احمدی
*****